Logo onseilandschouwen.nl


De witte paardenkastanje, ca. 1848, naast de Nieuwe Kerk is de 'topboom' van Schouwen-Duiveland, volgens de Bomenstichting. TEKST EN FOTO'S: Anneke Flikweert
De witte paardenkastanje, ca. 1848, naast de Nieuwe Kerk is de 'topboom' van Schouwen-Duiveland, volgens de Bomenstichting. TEKST EN FOTO'S: Anneke Flikweert (Foto: Anneke Flikweert)

Onze groene monumenten

'Boompje groot, plantertje dood,' luidt een van de volkswijsheden en voor een aantal bomen op ons eiland geldt dat. Bomen doen er mensengeneraties over voor ze volgroeid zijn en imposante afmetingen hebben bereikt. Een boom die beeldbepalend is heeft allerlei geschiedkundige ontwikkelingen, bouwplannen en bewoners overleefd en is een monument in stad of dorp geworden.

door Anneke Flikweert

SCHOUWEN-DUIVELAND- De monumentale bomen op Schouwen-Duiveland zijn vooral te vinden in de Westhoek: 14 in totaal op de Kaart Groen Erfgoed en in Zierikzee 12 stuks. Daarnaast worden er bomen vermeld in Brouwershaven, Ouwerkerk, Scharendijke en Noordgouwe. De witte paardenkastanje in Zierikzee is één van de meest imposante bomen van het eiland en werd geplant in 1848, ter gelegenheid van het gereedkomen van de Nieuwe Kerk. De boom werd door de Bomenstichting in de top 10 van mooiste bomen van Zeeland gezet, als enige boom van het eiland. Boom en kerk vormen een bijzondere eenheid, al heeft de boom wel schade opgelopen aan het eind van de Tweede Wereldoorlog. Ook bij de restauratie van de kerk kreeg hij een knauw. Toch heeft de boom alles aardig doorstaan, al heeft hij wel een steuntje onder een van zijn takken gekregen, zodat die niet afbreekt.

Toch is de kastanje niet de oudste boom van het eiland. Die vinden we even verderop, aan de Poststraat. In de particuliere tuin tussen Natuurwinkel de Zonnehoed en het buurhuis De Zoutkeet is de oudste boom van Zierikzee te vinden: een zwarte moerbei uit 1600 - 1700. "Toen we hier kwamen wonen, zei de buurman, Daniël Joppe, dat we vooral níét aan die moerbei moesten komen", vertelt de eigenaar. "De familie Joppe woont hier namelijk al zes generaties naast en die boom hoort er heel erg bij. Al is hij een jaar of dertig geleden omgewaaid en dat is wel jammer. Maar je ziet: hij hangt nog vól met moerbeien. Lekker zijn die hoor! Voor zover wij weten is het de oudste boom van Schouwen-Duiveland en zélfs van Zeeland, maar daar is de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed nog niet helemaal uit." Om een monumentale boom genoemd te mogen worden, moet een boom voldoen aan een aantal criteria. De minimum leeftijd moet 50 tot 80 jaar zijn en er moet sprake zijn van natuur-historische waarde. Ook herdenkingsbomen worden vaak in het overzicht opgenomen. Zo staat in Zierikzee, ook aan de Poststraat, een Wilhelminalinde, aangeplant ter gelegenheid van de kroning van koningin Wilhelmina, in 1898. Kijk vooral op de website van de Bomenstichting en bewonder de groene monumenten in de buurt.

Kaart Groen Erfgoed

De monumentale bomen op Schouwen-Duiveland zijn terug te vinden op de website van de Bomenstichting. Via www.landschapinnl.nl/kaart-groen-erfgoed krijg je een kaart van Nederland te zien. Op Schouwen-Duiveland zijn het er niet zoveel, grotendeels vanwege de Watersnoodramp. Wanneer je op de kaart op een pictogram klikt, krijg je een foto van de boom te zien, met vermelding van de plek waar deze te vinden is. Als je doorklikt, krijg je meer informatie over de leeftijd en conditie van de boom.
Op Schouwen-Duiveland zijn er ongeveer 53 monumentale bomen, bomen van 80 jaar en ouder. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) heeft alle monumentale bomen uit het register aan de Kaart Groen Erfgoed toegevoegd. Veel van die bomen zijn te vinden in tuinen van oude landgoederen en buitenplaatsen, zoals in Schuddebeurs. Of in oude dorps- en stadskernen, op een historische plek. Verder zijn er tal van monumentale bomen te vinden in tuinen van particulieren.

Reageer als eerste
Meer berichten


Shopbox