Foto: Wim Capelle

Teklay: van soldaat naar timmerman

In Eritrea was hij soldaat, hier in Nederland is hij aan het leren voor timmerman: Teklay Fitwi Woldegebriël is helemaal op zijn plek bij Aannemersbedrijf Jumelet in Bruinisse. Hij spreekt Arabisch, Engels, Tigrinya, Nederlands en zelfs al een woordje Zeeuws. "Hij spreekt meer talen dan jullie hè," zegt aannemer Wim Capelle weleens plagend tegen de andere medewerkers.

door Anneke Flikweert

BRUINISSE - Toch is de Nederlandse taal in de praktijk niet altijd gemakkelijk. Daar komt nog bij dat het Zeeuwse dialect soms voor extra moeilijkheden zorgt voor een nieuwkomer. Af en toe is er dan ook verwarring en onduidelijkheid, maar de spraakverwarring zorgt ook voor grappige situaties. Stukje bij beetje leert Teklay meer Nederlandse woorden en hun betekenis en hij voelt zich steeds meer thuis binnen het timmervak en met zijn collega's. Teklay pakte de kans die hij kreeg met beide handen aan, al is de weg om een gediplomeerde timmerman te worden nog best lang.

"Wij zijn trots op hoe het gaat met Teklay, hier in ons bedrijf," vertelt Wim Capelle van Aannemersbedrijf Jumelet. Teklay zelf is op karwei met de rest van de mannen, bij huizen aan de De Casembrootstraat. Teklay kwam in 2016 bij De Zuidhoek werken, in de wasserij. Tegelijkertijd was hij bezig met zijn inburgering en zo kon hij mooi aan zijn Nederlands werken. Hij bleek een harde werker en deed ook goed zijn best op school. Hij haalde zijn inburgeringsdiploma en kreeg een contract van De Zuidhoek bij de wasserij, waardoor een uitkering niet langer meer nodig was. Toch wilde Teklay meer: hij wilde een vak leren en niet in de wasserij blijven werken.

Wim Capelle: "Via een buurtgenoot van Teklay, een gezamenlijke kennis, ging het balletje begin vorig jaar aan het rollen. 'Zou jij het zien zitten als Teklay bij jullie in de leer kwam?' vroeg hij. Ik kende hem via de voetbal en onze kinderen zitten bij elkaar in de klas. Ik overlegde met Tonny en Marijke Jumelet en we hadden een gesprek met Teklay, met de gezamenlijke kennis er ook bij. Het kwam bij ons mooi uit dat hij voor assistent timmerman wil leren, via een werkervaringsplaats, want we hadden net een mooi groot karwei: een dakrenovatie. Teklay had nog geen enkele ervaring op timmergebied en hij moest nog alles leren. Wij vinden het belangrijk om hem een kans te geven, want het kost best veel energie, al die begeleiding. Eerst keken we een periode of het bij ons klikte. Teklay bleek een harde werker, die graag wilde."

De taal

Toen een aantal van de werknemers van Jumelet op VCA-cursus gingen, deed Teklay mee, maar dat bleek nog erg lastig, met al die vaktaal. VCA staat voor Veiligheid, Gezondheid en Milieu Checklist Aannemers. Wim Capelle: "Nu hebben we het zo geregeld dat Teklay elke maandag hier op kantoor Nederlandse les krijgt, aan de hand van het VCA-boek. Hij is erg leergierig, maar soms zijn het Zeeuwse dialect en de andere gewoonten wel lastig. Pas zeiden zijn maten: 'Pak eens een rooien emmer,' en kwam Teklay terug met een hamer. Woorden met kleine klankverschillen, zoals 'zon' en 'zoon' zijn lastig. Teklay is ook bezig met zijn rijbewijs en hij kent alle theorie al. Je ziet dat hij razendsnel integreert en hij spreekt zelfs al een woordje Zeeuws. We waren naar een beurs en aan het eind zei Teklay: 'Ga je mee, dan gaan we naar 'uus.'" Teklay heeft nu sinds eind oktober een tijdelijk contact. Wim Capelle: "Wij zijn er supertevreden over, maar het kost wel veel tijd en energie. Er is best een groot cultuurverschil. We hebben via Google Maps een keer gekeken waar Teklay vandaan komt en hij komt ergens uit de bergen. Auto's hadden ze daar niet, wel een kameel, voor als het te nat was om te voet ergens naar toe te gaan: daar leren wij ook weer van. Het is ook gewoon leuk iemand een kans te geven en ik kan het andere bedrijven aanraden: onze ervaring bevalt goed."

Begeleiding

Maltie Ritoe, Klantmanager Werk Gemeente Schouwen-Duiveland / De Zuidhoek, begeleidt Teklay en anderen bij hun werkervaringsplaats. Ze ondersteunt Teklay bij de VCA-cursus, omdat hij die voor een karwei in Rotterdam nodig had. "Maar eigenlijk begeleid ik hem bij alles. Je merkt bij sommige dingen dat er een taalbarrière is en een andere mentaliteit en daar help ik dan bij. Teklay werkte eerste bij De Zuidhoek in de wasserij en toen zijn contract daar afgelopen was, hoorde een buurtgenoot dat en die had weer contacten bij Jumelet. Bij De Zuidhoek en bij Jumelet vergt het veel om iemand die nieuw is te begeleiden. Je kunt niet zomaar elke keer zeggen: "Dit moet gebeuren." Iemand moet uiteindelijk zelf het werk gaan zien. Zodra je ouder bent dat 27 jaar is er ook geen opleiding meer beschikbaar als basis voor timmeren of techniek en dat is lastig. Teklay is wel heel gemotiveerd, hij vindt het werk leuk en heeft er interesse in. Hij zal nu al werkend moeten leren en dat is een lange weg, maar wel een goede weg."

Er worden wel vaker mensen via de gemeente bij bedrijven geplaatst. Maltie Ritoe: "Op onze website en in de nieuwsbrief besteden we daar graag aandacht aan, want het zijn mooie verhalen. Veel mensen weten ook niet dat we dit doen, die denken dat nieuwkomers niets doen. Teklay heeft begeleiding gehad, maar niet echt scholing, dus duurt de begeleiding veel langer. Dat is een verschil met andere instromers, die hier wel op school hebben gezeten. Het belangrijkste is hoe iemand zich presenteert."

Maatwerk

Schouwen-Duiveland is een eiland met horeca en toerisme, dus daar zijn heel veel vacatures. Maltie Ritoe: "Het is weleens lastig voor mensen die iets heel anders willen doen. De een wil als glazenwasser werken, de ander als steigerbouwer. Voor ons is het belangrijk maatwerk te leveren en de juiste plek te zoeken. We proberen met de werkgever te regelen dat de instromers een vakgerichte opleiding op niveau 1 of 2 kunnen volgen, in leer-/ werktrajecten. Voor Teklay is de VCA-cursus heel lastig, vooral omdat er veel moeilijke woorden in voorkomen. Bij de inburgeringscursus leer je meer woorden die maar één betekenis hebben, terwijl de woorden uit de cursus vaak op meer manieren uit te leggen zijn. Eerst gaan we dus de woorden samen 'vertalen' en pas daarna kunnen we naar de inhoud van de tekst kijken." Maltie Ritoe werkt voor het reïntegratiebedrijf van de gemeente. "Soms bieden we mensen eerst een traject via De Zuidhoek, soms kunnen we ze ook direct bij een bedrijf plaatsen. Het contact met werk en andere mensen is belangrijk om snel Nederlands te leren."

Meer berichten