Komend weekend vinden er activiteiten plaats op de algemene begraafplaats aan de Stapelshofweg in Zierikzee. FOTO: Anneke Flikweert
Komend weekend vinden er activiteiten plaats op de algemene begraafplaats aan de Stapelshofweg in Zierikzee. FOTO: Anneke Flikweert (Foto: Anneke Flikweert)

'Het is een plek vol van verhalen'

Ruisende bomen, vogeltjes die fluiten, serene rust en stenen om langs te dwalen, met namen die een herinnering oproepen.

door Anneke Flikweert

ZIERIKZEE - De namen en de stenen verwijzen naar bijzondere verhalen, soms verdrietig, maar ook mooi. Om die verhalen te delen is het op vrijdag 24 en zaterdag 25 mei in heel Nederland het Weekend van de Begraafplaats. Ook op ons eiland zijn er verschillende activiteiten, op de algemene begraafplaats aan de Stapelshofweg in Zierikzee.

"Ik kom hier iedere zaterdag," vertelt een meneer die een graf tegenover het hek bezoekt. "Even kijken of alles nog netjes is en denken aan al die familieleden die hier begraven liggen." "Weet u wat bijzonder is," vertelt een bezoekster. "Wij hebben hier een familiegraf. Ik kom regelmatig even alles schoonmaken. Vogelpoep verwijderen, of dode blaadjes. Ik vind het een prachtig kerkhof, met die hoge bomen."

Vijf van die bomen zijn net zo oud als het kerkhof zelf. Stadshistoricus Huib Uil vertelt aanstaande zaterdag over de geschiedenis van de begraafplaats en funerair erfgoeddeskundige Leon Bok weet alles van bijzondere en historische grafmonumenten. "Het kerkhof aan de Stapelshofweg is aangelegd in 1829," vertelt Huib Uil. "Oorspronkelijk werd er begraven in en rondom kerken, afhankelijk van de welstand van de overledene. In de kerk werden de rijkere mensen begraven, daar komt de uitdrukking 'rijke stinker' vandaan. Hoe dichter bij het koor, hoe beter. Mensen werden begraven met de voeten naar het oosten en priesters juist andersom. Op allerlei plekken komen nog botten naar boven wanneer er rondom kerken gegraven wordt, zoals laatst in Bruinisse. We gaan daar zorgvuldig mee om, volgens een vaste procedure. Dat begraven in en om de kerk werd verboden toen we onder de Franse keizer vielen, vanaf 1810, op grond van de volksgezondheid. Dat gold oorspronkelijk alleen voor Zierikzee, maar in de loop van de 19e eeuw ook elders op het eiland. Er werd grond aangekocht aan de rand van de kern. Afhankelijk van de inschatting destijds zijn de begraafplaatsen nu toereikend of juist niet."

Aan de linkerkant van de begraafplaats aan de Stapelshofweg bevinden zich grafkelders: de oudste graven. In 1832 brandde de Sint-Lievensmonsterkerk af en familie werd destijds in de gelegenheid gesteld de stoffelijk overschotten te herbegraven op de nieuwe begraafplaats. Huib Uil: "Hoe verder van de ingang, hoe lager de rang. Vroeger verliep begraven ook veel soberder. Tot de oorlog was het een mannenaangelegenheid- vrouwen bleven thuis. De lijkkoets met paard van het Burgerweeshuis werd gebruikt: zo verdienden ze daar een centje bij. Heel vroeger verhuurden ze daar ook rouwmantels. De timmerman vervaardigde de kist en was tevens lijkdienaar. Hij stelde de begrafenisrol op, in overleg met de familie." In zijn lezing zal Huib Uil zaterdag nog veel meer vertellen over de traditie van het begraven én over de verschillende begraafplaatsen op ons eiland.

Op vrijdag om 14.30 uur opent wethouder Van Burg het weekend. Daarna demonstratie en toelichting door de beheerders van de begraafplaats. Zaterdag 11.00 uur lezing Huib Uil over de geschiedenis van de begraafplaats. Om 13.00 en 16.00 uur lezing door funerair erfgoeddeskundige Leon Bok. Tussendoor rondleidingen, demonstraties en toelichting door beheerders en andere experts. Ook uitvaartondernemers De Vlieger en Arensman en Timmerman Natuursteen zijn aanwezig.

Meer berichten