Mensen denken soms dat archeologen  Els Coppens en Juanita Kiburg alleen met borsteltjes en troffeltjes in de weer zijn. FOTO: Anneke Flikweert
Mensen denken soms dat archeologen Els Coppens en Juanita Kiburg alleen met borsteltjes en troffeltjes in de weer zijn. FOTO: Anneke Flikweert (Foto: )

'Het was een zwaar leven destijds'

Ze zijn ingespannen aan het prutsen om de contouren van een schedel bloot te leggen. Archeologen Els Coppens en Juanita Kiburg inventariseren waar nog restanten te vinden zijn van de oude begraafplaats rondom de Bruse bibliotheek.

door Anneke Flikweert

BRUINISSE - 'Mensen denken soms dat wij alleen maar met borsteltjes en troffeltjes in de weer zijn,' ruimen Els en Juanita meteen een vooroordeel uit de weg. 'Maar we moeten ook regelmatig met een grote schep hele stukken afgraven. En dat in weer en wind. De vorige keer dat we hier in Bruinisse aan de slag waren, op het terrein waar vroeger de muziektent stond, was de temperatuur min vijf en dan moet je voorzichtig dingen in de bodem zien te ontdekken, op je knieën. Het is heel veelzijdig werk: soms zijn we ook lange tijd op kantoor dingen aan het uitzoeken.' Bij het graven krijgen Els en Juanita ook hulp van Kevin van den Berg van Loonbedrijf Van der Maas uit Oosterland, die met een rupskraan op hun aanwijzingen zand weg graaft en de boel achteraf weer netjes maakt.

De archeologen van Artefact deden vorige week woensdag, donderdag en vrijdag uitgebreid onderzoek in vier proefsleuven, rondom de huidige bibliotheek. Het gebouw waarin de bibliotheek gehuisvest is werd in de jaren '50 neergezet als kleuterschool, op de plek waar voorheen een begraafplaats was. Deze was tussen 1828 en 1894 in gebruik, maar misschien zelfs al eerder, vermoeden de archeologen op grond van hun vondsten. De grafstenen op de plek waar nu onderzoek plaatsvindt werden geruimd toen er gebouwd werd, maar naar nu blijkt is de rest van het kerkhof onder de grond ongemoeid gelaten. Veel oudere Bruenaars wisten dat overigens al. Els: 'We leggen vast wat we vinden en hoeveel en laten dan alles hier in de Bruse klei liggen. Daar is het het best beschermd. We zijn altijd een beetje stil, als we dit soort opgravingen doen. Het is geen muur die je opgraaft, maar een persoon. Je komt ook dingen te weten over die tijd: de vorige keer vonden we een skelet met een amputatie, maar ook mensen met slechte tanden. Je voelt de pijn. Het was een zwaar en hard leven destijds en daar denk je dan toch ook wel over na, al onderzoekend. Zeker als je het skelet van een kind of baby'tje vindt: ik heb zelf ook kinderen.'

Het archeologisch onderzoek vindt plaats in opdracht van de gemeente, omdat er bouwplannen zijn voor de plek van de bibliotheek en de weg daar verlegd gaat worden. 'In totaal zijn er tussen de 60 en 70 graven gevonden,' vertelt Ricardo de Winter van de gemeente Schouwen-Duiveland. 'Begin deze week hebben we overleg gehad met Artefact en The Missing Link: dat is een erf- goedadviesbureau dat voor ons toezicht houdt. Alles is ingemeten, zodat we de diepte van de graven weten. Die gaan we afzetten tegen de diepte van de aan te leggen kabels en leidingen en alle werken die gaan plaatsvinden. Zo weten we op welke plek we graven moeten gaan ruimen. Daar gaan we uiterst zorgvuldig mee om: alles wat we vinden wordt herbegraven. Over twee weken weten we meer.'

Jacob Wiebrens zocht uit dat Cornelia Bouterse op 29 november 1894 als eerste op het huidige, nieuwe kerkhof aan de Molenweg begraven werd. Zij was de vrouw van Pieter Okkerse. Johanna Witters, de vrouw van Willem Woudrichem, werd op 10 oktober 1894 als laatste begraven op het kerkhof aan de Molenstraat, waar nu de proefsleuven gegraven werden. Voordat dit kerkhof in gebruik genomen werd, werd er ook in en om de kerk begraven, zoals bij de vorige opgraving bleek.

Meer berichten